Een eersteklas evaluatieformulier voor jouw training

Met een eersteklas evaluatieformulier zie je direct of jouw training écht effect heeft. Jij ontdekt wat deelnemers leren, wat zij toepassen en waar je jouw training verbetert. Door je training slim te evalueren op verschillende niveaus, meet je of je leerdoel wordt behaald en krijg je concrete feedback waar je direct mee aan de slag gaat. In dit artikel lees je hoe jij een zinvolle evaluatie opzet met een effectief evaluatieformulier voor jouw training.

Direct aan de slag met het evalueren van jouw training?

Download het gratis template met evaluatieformulier van Aristo meeting center en start direct met het evalueren van jouw training.

Direct aan de slag met het evalueren van jouw training?

Waarom evalueren meer is dan tevredenheid meten

Wanneer is een training écht succesvol? Als deelnemers enthousiast zijn over de trainer? Als de sfeer goed is en iedereen actief meedoet? Of wanneer deelnemers de opgedane kennis daadwerkelijk toepassen in hun werk? Het antwoord is minder vanzelfsprekend dan je misschien denkt. Wetenschappelijk onderzoek laat namelijk zien dat tevredenheid over een training niet automatisch betekent dat deelnemers ook meer leren.

Onderzoekers Alliger en collega's (1997) analyseerden 34 wetenschappelijke studies met in totaal 115 correlaties. Uit hun onderzoek bleek dat de ervaren bruikbaarheid van een training sterker samenhing met leerresultaten en het toepassen van kennis in de praktijk dan de mate waarin deelnemers de training simpelweg prettig vonden. Een belangrijke conclusie voor iedere trainer: vraag niet alleen hoe deelnemers de training hebben ervaren, maar ook wat zij eraan hebben gehad.

Wat bepaalt de tevredenheid over een training?

Ook hierover is wetenschappelijk onderzoek beschikbaar. Uit een meta-analyse van Sitzmann en collega's (2008) blijkt dat vooral twee factoren sterk samenhangen met de tevredenheid van deelnemers:

• De aanpak van de trainer: de manier waarop de trainer de training verzorgt, laat een sterke samenhang zien met deelnemerstevredenheid (correlatie 0,66).
• De menselijke interactie: ook het contact tussen deelnemers en de interactie tijdens de training hangen sterk samen met tevredenheid (correlatie 0,56).

Anders gezegd: wil je dat deelnemers jouw training positief beoordelen? Investeer dan in persoonlijke aandacht, een afwisselend programma en voldoende ruimte voor onderling contact. Een goede groepsdynamica kan daarbij een belangrijke rol spelen.

Maar een prettige training is pas het begin. Uiteindelijk wil je ook weten of deelnemers de nieuwe kennis en vaardigheden gebruiken. Een meta-analyse van Blume en collega's (2010), gebaseerd op 89 studies, laat zien dat onder meer de motivatie van deelnemers en een ondersteunende werkomgeving positief samenhangen met het toepassen van het geleerde in de praktijk.

Wat betekent dit voor jouw evaluatieformulier?

Combineer vragen over tevredenheid met vragen over leerresultaten en praktische toepasbaarheid. Vraag bijvoorbeeld: 'Welke nieuwe inzichten heb je opgedaan?' en 'Hoe ga je deze kennis gebruiken in je dagelijkse werk?' Zo krijg je feedback waarmee je jouw volgende training gericht kunt verbeteren.

"De manier waarop een trainer de training verzorgt en de ruimte voor persoonlijke interactie blijken sterk samen te hangen met de tevredenheid van deelnemers. Een goede training draait dus niet alleen om de inhoud, maar ook om de manier waarop je mensen betrekt en met elkaar verbindt."
- Bas van de Ven, trainingsspecialist bij Aristo meeting center

Op welke niveaus je een training evalueert

Naast het tevredenheidsniveau zijn er ook nog drie andere niveaus waarop je een training kunt evalueren:

1. Reactieniveau: hoe hebben de cursisten de training ervaren? Dit is het tevredenheidsniveau waarover ik in de vorige alinea sprak. Dit niveau zegt dus niks over de leerresultaten. Het is natuurlijk fijn als jouw deelnemers tevreden zijn, maar daarmee beoordelen ze vooral de relatie met jou en met de andere deelnemers. Zeker ook belangrijk! 

2. 

   Leerniveau: welke kennis en vaardigheden kunnen de cursisten aan het einde van de training oplepelen? Het leerniveau kun je evalueren door een kennis- of vaardigheidstoets af te nemen. Of je gebruikt het evaluatieformulier hiervoor, door bijvoorbeeld naar de belangrijkste leerervaringen van de deelnemers te vragen.

3. Gedragsniveau: tot welke gedragsverandering heeft de training geleid? Meestal kun je dit alleen in de praktijk meten en niet tijdens de training zelf.

4. Resultaatniveau: heeft het veranderde gedrag voor resultaten gezorgd? Heeft de training persoonlijke effectiviteit bijvoorbeeld tot minder ziekteverzuim geleid? Een niveau dat je pas meet na een aantal weken of maanden en vaker buiten het bereik van de trainer of het opleidingsinstituut valt.

De vier evaluatieniveaus van Donald Kirkpatrick helpen je om niet alleen de tevredenheid van deelnemers te beoordelen, maar ook hun leerresultaten, gedragsverandering en de uiteindelijke resultaten van de training. Omdat een positieve beoordeling niet automatisch betekent dat deelnemers meer leren of anders gaan handelen, is het verstandig om meerdere niveaus te evalueren. 

Evalueer jouw trainingen met dit handige template

Feedback krijgen op je trainingen is enorm belangrijk! Je wilt tenslotte je training kunnen verbeteren voor de toekomst.

Om het je makkelijker te maken kun je dit gratis template met evaluatieformulier gebruiken. Helemaal kant en klaar!

Zo kies jij de juiste evaluatievorm

Ieder evaluatieniveau vraagt om een andere evaluatievorm. Een aantal voorbeelden om je op weg te helpen:

• Niveau 1 (tevredenheid) en niveau 2 (leren): een evaluatieformulier en een mondelinge evaluatie;
• Niveau 2 (leren): een reflectieverslag en een kennis-/vaardigheidstoets;
• Niveau 3 (gedragsniveau): het laten schrijven en presenteren van een actieplan tegen het einde van de training. Of na 3 maanden een 360 graden feedbackformulier rond sturen naar collega’s.

Talloze mogelijkheden dus! Denk daarom van te voren goed na wat welke vorm het beste bij de inhoud van de training en het evaluatieniveau past. En welke feedback belangrijk is om de training te kunnen verbeteren voor de toekomst.

Een evaluatieformulier voor jouw training

Een goede start om met evalueren aan de slag te gaan, is het opstellen van een evaluatieformulier voor jouw training. Vraag je altijd af hoe je kunt evalueren zonder dat het door deelnemers als storend wordt ervaren. Niks vervelender dan lange of irrelevante evaluatieformulieren! Houd het formulier simpel en stel een paar slimme vragen waarvan je weet dat je echt iets met de antwoorden gaat doen.

Gebruik niet alleen gesloten vragen die de mening van een deelnemer al enigszins sturen; open vragen kunnen verrassende feedback opleveren, waar je echt wat mee kunt. Laat deelnemers zelf kiezen of ze uitgebreide antwoorden geven of niets invullen. Soms heeft een deelnemer gewoon geen mening over een bepaald onderwerp of kost het hem op dat moment teveel moeite om een antwoord te formuleren.

Mijn favoriete vragen die je veel inzichten kunnen opleveren:

• Welke onderwerpen vond je het meest nuttig? (aanvinklijst met onderwerpen)
• Wat zijn de belangrijkste inzichten die je hebt opgedaan? (open vraag)
• Welke concrete stappen ga je zetten om de inhoud van de training toe te passen in de praktijk? (open vraag)
• Welke complimenten wil je geven over de trainer, de leerstof of de trainingslocatie? (open vraag)
• Welke tips wil je geven over de trainer, de leerstof of de trainingslocatie? (open vraag)
  
  

“Stel alleen vragen waar je écht iets mee gaat doen — dan krijg je eerlijkere en scherpere feedback.”
- Bas van de Ven, trainingsspecialist bij Aristo meeting center

Gratis template evaluatieformulier voor jouw training

Train je bij Aristo meeting center in Amsterdam Sloterdijk, Utrecht CS, Utrecht Lunetten of Eindhoven, dan ondersteunen wij je met professionele ruimtes en gastvrijheid, maar ook slimme tools voor evaluatie en opvolging. Daarom hebben we een gratis download voor je met een voorbeeld van een evaluatieformulier. Helemaal kant en klaar! Handig, toch? Jij focust op de inhoud, wij regelen de rest.